Àjọyọ̀ Fọ́nrán

Àjọyọ̀ Àtùpà jẹ́ àjọyọ̀ àṣà àwọn ará China, àṣà Àjọyọ̀ Àtùpà ní ìlànà pípẹ́, tí ó wá láti inú àṣà àwọn ènìyàn ìgbàanì ti ṣíṣí àwọn ìmọ́lẹ̀ láti gbàdúrà fún ìbùkún. Ṣíṣí àwọn ìmọ́lẹ̀ fún ìbùkún sábà máa ń bẹ̀rẹ̀ ní alẹ́ kẹrìnlá oṣù àkọ́kọ́ “dán àwọn ìmọ́lẹ̀ wò”, àti ní alẹ́ kẹẹ̀ẹ́dógún “àwọn ìmọ́lẹ̀”, àwọn ènìyàn ní láti tan àwọn fìtílà, tí a tún mọ̀ sí “fi àwọn fìtílà àti ìgò ránṣẹ́”, kí wọ́n lè gbàdúrà sí àwọn ọlọ́run.

Ìmúdá àṣà ẹ̀sìn Búdà ní Ìlà Oòrùn Han tún ní ipa pàtàkì nínú ìṣẹ̀dá àṣà Àjọyọ̀ Àtùntù. Ní àkókò Yongping ti Ọba Ming ti Ìlà Oòrùn Han, Ọba Ming ti Ìlà Oòrùn Han pàṣẹ pé kí a “sun fìtílà láti fi Búdà hàn” ní aafin àti àwọn ilé ìsìnkú láti gbé Búdà lárugẹ. Nítorí náà, àṣà láti tan fìtílà ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dógún oṣù kìíní gbòòrò sí i ní China pẹ̀lú ìdàgbàsókè àṣà ẹ̀sìn Búdà àti lẹ́yìn náà, àṣà Taoist fi kún un.

Ní àkókò ìjọba Àríwá àti Gúúsù, àṣà tí wọ́n ń fi iná tan iná níbi ayẹyẹ àtùpà di ohun tí ó gbajúmọ̀. Olú-ọba Wu ti Liang jẹ́ onígbàgbọ́ nínú ẹ̀sìn Búdà, wọ́n sì fi iná ṣe ààfin rẹ̀ ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dógún oṣù kìíní. Ní àkókò ìjọba Tang, ìyípadà àṣà láàárín orílẹ̀-èdè China àti àwọn orílẹ̀-èdè àjèjì túbọ̀ sún mọ́ ara wọn, ẹ̀sìn Búdà gbilẹ̀, ó sì wọ́pọ̀ fún àwọn aláṣẹ àti àwọn ènìyàn láti “tan iná fún Búdà” ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dógún oṣù kìíní, nítorí náà àwọn fìtílà Búdà tàn káàkiri gbogbo ènìyàn. Láti ìgbà ìjọba Tang lọ, ayẹyẹ àtùpà di ìṣẹ̀lẹ̀ òfin. Ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dógún oṣù kìíní nínú kàlẹ́ńdà òṣùpá ni ayẹyẹ àtùpà.

Ọjọ́ kẹẹ̀dógún oṣù kìíní nínú kàlẹ́ńdà òṣùpá ni Àjọyọ̀ Fọ́nrán, tí a tún mọ̀ sí Àjọyọ̀ Shang Yuan, Àjọyọ̀ Fọ́nrán, àti Àjọyọ̀ Fọ́nrán. Oṣù kìíní ni oṣù àkọ́kọ́ nínú kàlẹ́ńdà òṣùpá, àwọn ènìyàn ìgbàanì sì ń pe òru ní “òru”, nítorí náà ọjọ́ kẹẹ̀dógún oṣù kìíní ni a ń pè ní “Àjọyọ̀ Fọ́nrán”.

Pẹ̀lú àwọn ìyípadà nínú àwùjọ àti àkókò, àṣà àti ìṣe ti Àjọyọ̀ Ààfin ti yípadà tipẹ́tipẹ́, ṣùgbọ́n ó ṣì jẹ́ àjọyọ̀ àṣà àwọn ará China. Ní alẹ́ ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dógún oṣù àkọ́kọ́, àwọn ará China máa ń ṣe onírúurú ìgbòkègbodò àṣà ìbílẹ̀ bíi wíwo àwọn fìtílà, jíjẹ àwọn ẹ̀fọ́, jíjẹ Àjọyọ̀ Ààfin, mímọ àwọn àlọ́ fìtílà, àti ṣíṣe àwọn iná ìbọn.