Ó ní férémù igi oparun àti ojú ilẹ̀ tí a fi àwọ̀ mianzhi tàbí pizhi ṣe – irú ìwé tín-tín-tín ṣùgbọ́n tí ó le koko tí a fi igi gbígbóná ṣe – a ti ń wo àwọn agboorun ìwé epo ti ilẹ̀ China fún ìgbà pípẹ́ gẹ́gẹ́ bí àmì àṣà ìṣẹ̀dálẹ̀ àti ẹwà ewì ti ilẹ̀ China.
A ya àwọn agbòòrùn tí a fi tongyou ya – irú epo igi tí a yọ láti inú èso igi tung tí a sábà máa ń rí ní Gúúsù China – láti jẹ́ kí ó má lè bomi, àwọn agboorun tí a fi epo páálí ṣe láti dènà òjò tàbí oòrùn nìkan ni a fi ń ya, ṣùgbọ́n àwọn iṣẹ́ ọ̀nà tí ó ní ìtumọ̀ àṣà àti ìníyelórí ẹwà.
Ìtàn
Nítorí pé wọ́n ń gbádùn ìtàn tó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó ẹgbẹ̀rún ọdún méjì, àwọn agboorun ìwé epo ti orílẹ̀-èdè China wà lára àwọn agboorun tó pẹ́ jùlọ ní àgbáyé. Gẹ́gẹ́ bí àkọsílẹ̀ ìtàn, àwọn agboorun ìwé epo àkọ́kọ́ ní orílẹ̀-èdè China bẹ̀rẹ̀ sí í farahàn nígbà ìjọba Han ti ìlà-oòrùn (25-220). Kò pẹ́ tí wọ́n fi di gbajúmọ̀ gan-an, pàápàá jùlọ láàárín àwọn òǹkọ̀wé tí wọ́n fẹ́ràn láti máa kọ̀wé àti láti máa ya àwòrán lórí agboorun kí wọ́n tó fi epo omi tí wọ́n fi ń bo omi láti fi ọgbọ́n iṣẹ́ ọnà àti ìfẹ́ ìwé wọn hàn. Àwọn ohun èlò láti inú àwòrán inki ti ilẹ̀ China, bíi ẹyẹ, òdòdó àti ilẹ̀, ni a lè rí lórí agboorun ìwé epo gẹ́gẹ́ bí àwọn àpẹẹrẹ ohun ọ̀ṣọ́ tí ó gbajúmọ̀.
Lẹ́yìn náà, wọ́n gbé àwọn agboorun onípele epo ilẹ̀ China wá sí òkè òkun Japan àti ìjọba Gojoseon ti ilẹ̀ Korea ìgbàanì nígbà ìjọba Tang (618-907), ìdí nìyí tí wọ́n fi mọ̀ wọ́n ní orílẹ̀-èdè méjèèjì yìí gẹ́gẹ́ bí “agboorun Tang.” Lónìí, wọ́n ṣì ń lò wọ́n gẹ́gẹ́ bí ohun èlò fún àwọn obìnrin nínú eré àti ijó ìbílẹ̀ Japan.
Láti ọ̀pọ̀ ọ̀rúndún wá, àwọn agboorun ilẹ̀ China tún tàn kálẹ̀ dé àwọn orílẹ̀-èdè Asia mìíràn bíi Vietnam àti Thailand.
Àmì Àṣà
Àwọn agboorun onípele epo jẹ́ apá pàtàkì nínú ìgbéyàwó àṣà ìbílẹ̀ àwọn ará China. Alágbàṣe ìgbéyàwó máa ń di agboorun onípele epo pupa mú nígbà tí wọ́n bá ń kí ìyàwó nílé ọkọ ìyàwó nítorí pé agboorun náà ni a gbọ́dọ̀ máa fi borí ìṣòro. Bákan náà nítorí pé ìwé epo (youzhi) dún bí ọ̀rọ̀ náà “bí ọmọ” (youzi), a máa ń rí agboorun gẹ́gẹ́ bí àmì ìbímọ.
Ni afikun, awọn agboorun iwe epo ti China nigbagbogbo han ninu awọn iwe kikọ ti Ilu China lati tumọ si ifẹ ati ẹwa, paapaa ninu awọn itan ti a ṣeto ni guusu Odò Yangtze nibiti ojo ti n rọ ati riru nigbagbogbo.
Àwọn àtúnṣe fíìmù àti tẹlifíṣọ̀n tí a gbé ka ìtàn ilẹ̀ China àtijọ́ tí a mọ̀ sí Madame White Snake sábà máa ń mú kí akọ́ni arẹwà tí ó di ejò, Bai Suzhen, gbé agbòòrùn onípele epo dídùn kan nígbà tí ó bá pàdé olólùfẹ́ rẹ̀ ọjọ́ iwájú, Xu Xian, fún ìgbà àkọ́kọ́.
“Mo dá nìkan gbé agboorun ìwé epo, mo rìn kiri ní ojú ọ̀nà gígùn kan tí ó dá nìkan nínú òjò…” ni ewì èdè China òde òní tó gbajúmọ̀ “A Lane in the Rain” láti ọwọ́ akéwì ará China Dai Wangshu (gẹ́gẹ́ bí Yang Xianyi àti Gladys Yang ṣe túmọ̀ rẹ̀) kọ. Àpèjúwe ìbànújẹ́ àti àlá yìí jẹ́ àpẹẹrẹ mìíràn ti agboorun gẹ́gẹ́ bí àmì àṣà.
Ìwà yíyípo ti agboorun kan jẹ́ kí ó jẹ́ àmì ìdàpọ̀pọ̀ nítorí pé “yíyípo” tàbí “yíyípo” (yuan) ní èdè Ṣáínà tún ní ìtumọ̀ “ìpàdépọ̀.”
Orísun láti Globa Times
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Keje-04-2022